Əliyev-Putin görüşünün gündəmi: Moskva masasında nələr var? - TƏHLİL

eliyev putin

Prezident İlham Əliyev Moskvada Putinlə görüşə gedir. Paşinyanın iyulun 7-də Moskvaya səfəri zamanı ardınca Əliyev-Putin görüşünün keçiriləcəyini proqnozlaşdırmışdıq. Əslində bugünkü görüşün ümumi tablosuna da Ermənistanda seçkidən sonra başlanan görüş trafiki fonunda baxa bilərik:

a) Putin “saatları yoxlayır”: tərəflərin Rusiyanın vasitəçiliyi ilə əldə olunan razılaşmalara sadiqliyinə əmin olmaq istəyir, Nikolun qələbəsi və Qərbin gedişləri fonunda bu, ruslara lazımdır;

b) Rusiya üçtərəfli razılaşmaların icrasını sürətləndirmək niyyətindədir, xüsusilə kommunikasiyaların açılması məsələsində israr edir: Moskva Ermənistana çıxış üçün riskli olan Gürcüstan marşrutuna alternativ əldə etmək istəyir; Paşinyanın hakimiyyətini gücləndirməsi və Qərb müdaxilə cəhdləri rusların planlarına təhlükə yarada bilər;

c) Yeni sərhəd müqaviləsi: Paşinyan-Putin görüşündə müzakirə edilən bu məsələ Əliyev-Putin görüşünün də əsas gündəmində olacaq;

ç) Yeni müqavilə Moskvada üçtərəfli formatda – Əliyev-Putin-Paşinyan – keçiriləcək mümkün görüşdə imzalana bilər: Putin-Paşinyan, ardınca Putin-Əliyev müzakirələri müqavilənin hazırlanması üçün detalların razılaşdırılmasına hesablanıb; Ermənistanda hökumət formalaşdırıldıqdan sonra üçtərəfli Moskva görüşü mümkündür;

Əliyev-Putin görüşünün əsas proqramı belə görünür, hərçənd, yeni müqavilənin imzalana biləcəyi mümkün üçtərəfli görüşə qədər mövcud razılaşmaların icrası həyata keçirilməlidir: Kremlin rəsmi məlumatında da təsdiq olunur ki, Azərbaycan və Rusiya liderləri 10 noyabr 2020-ci il və 11 yanvar 2021-ci il tarixli üçtərəfli razılaşmaların həyata keçirilməsinin praktiki tərəflərini müzakirə edəcək.

Bu prosesdə Bakının öz, Moskvanın öz istəkləri var və bu, tərəflərin masaya nələr qoyacağı suallarını önə çəkir.

Əliyevin çantasında nələr var?

Azərbaycan prezidentinin Moskvaya üç prioritetlə getdiyi ehtimalı böyükdür:

1. 10 noyabr razılaşmasının 4-cü bəndinin icrası – erməni qoşunlar Qarabağdan çıxarılmalıdır:

- Bakının hədəfi yekun sülh sazişinin imzalanmasıdır;

- sülh sazişi üçün sərhədlərin delimitasiyası prosesi başa çatmalı və rəsmiləşməlidir;

- sərhədlərin qarşılıqlı tanınmasına qədər Azərbaycan ərazisindəki erməni qoşunlar çıxarılmalı, üçtərəfli razılaşmanın məlum bəndi icra edilməlidir;

- Azərbaycan ərazisində Ermənistanın hərbi varlığına son qoyulmadan sərhəd müqaviləsini imzalamaq mümkün deyil və bu, Moskvanın vasitəçiliyini riskə atır, əvəzində alternativ vasitəçiləri aktuallaşdırır: Aİ Şurası prezidenti Şarl Mişel Bakıda sərhədlərin delimitasiyası məsələsində alternativ vasitəçi olmaq istədiklərini açıq şəkildə bəyan etdi;

Əliyev Putinə diplomatik dillə bunu izah etməyə çalışacaq.

2. Qarabağda açılan atəşlər və sülhməramlıların fəaliyyəti: Əliyev bunu da gündəmə gətirə və atılmalı addımları təqdim edə bilər;

- Qanunsuz erməni silahlı dəstələr Rusiyanın sülhməramlı missiyasına da problemlər yaradır və çıxarılması həm 10 noyabr razılaşmasının bütün bəndlərinin icrası, həm də rus sülhməramlılarının missiyasına inam baxımından vacibdir;

- Türkiyə-Rusiya Monitorinq Mərkəzinin fəaliyyətinin genişləndirilməsinə ehtiyac var;

- Azərbaycan güc tətbiq etmək istəmir, amma buna məcbur ola bilər;

- Rusiya Müdafiə Nazirliyinin Qarabağda atəşlə bağlı yaydığı məlumatın mətni qəbul edilə bilməz;

3. Sərhədlərin delimitasiyasi prosesi və rəsmiləşməsində Bakının istəyi: Rusiyanın təqdim etdiyi SSRİ xəritəsinə uyğun aparılan prosesdə Naxçıvanın Kərki və Qazaxın 7 kəndi də qaytarılmalıdır;

Putinin masaya gətirəcəyi mümkün istəkləri:

1. Rusiyanın Qarabağda gələcək mövcudluğuna təminatın verilməsi;

2. Separatçıların taleyinin müzakirə ediləcəyi istisna deyil: ruslar hansısa formada qalmasında maraqlıdır, Bakı qəti şəkildə qəbul etmir və mümkündür ki, Əliyev Moskvaya Rusiyanın bu mövqeyini neytrallaşdıracaq təkliflərlə gedir;

3. Kommunikasiyanın bərpası prosesində Rusiyanın Ermənistana çıxışını təmin edəcək nəqliyyat xəttinin daha tez açılması;

Bakı və Moskvanın gündəmində toqquşan məsələlərdən biri də məhz kommunikasiyanın bərpasındakı prioritetlərdir: ruslar Ermənistana çıxacaq marşrutu tezləşdirmək istəyir, Bakı Zəngəzur dəhlizinin gecikməməsinə çalışır;

- Əliyevin Moskva səfərindən öncə Overçuk Bakıya gəldi;

- Paşinyan İrəvanda Şarl Mişellə görüşdə Azərbayanı “Ermənistanı Rusiyaya çıxaracaq kommunikasiyanı açmamaqda” ittiham etdi;

- Əliyev Moskva səfərindən öncə Mişellə görüşdə “Regionda bütün kommunikasiyalar paralel olaraq açılmalıdır” mesajını verdi və Zəngəzur dəhlizinin bütün region ölkələri üçün önəmini vurğuladı;

Bu, üç amil də kommunikasiyanın açılması prosesində toqquşan məqamların olmasından xəbər verir və istisna deyil ki, Əliyev-Putin görüşünün gündəmində əsas müzakirə mövzularından biri olacaq.

Bütün bunların fonunda Əliyevlə Putinin müzakirə edəcəyi məsələlərdən biri də Şuşa Bəyannaməsi və Türkiyənin bölgədə hərbi mövcudluğunun perspektivləridir: Azərbaycan prezidenti rusiyalı həmkarına bunun Rusiyanın əleyhinə olmadığını izah edəcək.

Ən mühüm detal Əliyevin səfərdən öncə Xankəndi, Xocalı və Xocavənd məsələsinə rəsmi şəkildə qərar verməsi, “Dağlıq Qarabağ” ifadəsini ləğv etməsidir. Bu, Moskva görüşünün nəticələrinə təsir edəcək amildir.

Asif NƏRİMANLI

Ənvər Paşanın nəticəsi Bakıda: "Qardaşıma kimsə əl qaldıra bilməz"

ee4d5cf8fc05404c18316590def3680c
 
Türk dünyasının böyük sərkərdəsi - Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurulmasına hərbi - siyasi dəstəyini əsirgəməyən, Qafqaz İslam Ordusunu formalaşdıran Ənvər Paşanın nəticəsi Ənvər Burak Azərbaycana gəlib.
 
Bu barədə "Sherg.az" məlumat yayıb.
Azərbaycan Türk Ocağının sədri Akif Aşırlı, Əli bəy Hüseynzadənin qardaşı nəvəsi Cəmilə Hüseynzadə,  Ənvər Paşanın nəticəsi Ə. Burak , Turan Araşdırma Dərnəyinin başqanı Həsən Bəsri Pehlivan və Azərbaycan Türk Ocağının üzvləri Yusif Nəzərli, Sərxan Carçı,  Şəhidlər Xiyabanını,  Qafqaz İslam Ordusu anıtını, Fəxi Xiyabanı və II Vətən müharibəsində şəhid olanların məzarını ziyarət edib.
Azərbaycan Türk Ocağının üzvləri və Türkiyədən gələn qonaqlar eyni zamanda Ümummilli lider Heydər Əliyevin və Milli Azadlıq  Hərəkatının lideri Əbülfəz Elçibəyin məzarı üzərinə qərənfillər qoyublar.
Ə.Burak   açıqlamasında  deyib ki, hazırda evindən 1500 kilometr uzaqda olsa da, özünü  evindəki kimi hiss edir:
"Fikirləşin ki, biri qardaşınızı sıxışdırır. Ona yardım etməyəcəm? Əlbəttə edəcəm. Qardaşıma kimsə əl qaldıra bilməz.
Burada olmaqdan qürur duyuram. Bütün şəhidlərimiz Vətənindədir, heç bir fərqi yoxdur".
A.Aşırlı da çıxış edərək bildirib ki,  o vaxt iki yerdə Qurban kəsilmişdi:
"Bakıda kəsilən qurban şəhərin işğaldan azad olunmasına görə idi. İstanbulda isə  Ənvər Paşanın şərəfinə  Azərbaycanın xilası və onun türk tarixində gördüyü işlərlə bağlı qurban kəsilmişdi. İndi Azərbaycan ərazi bütövlüyünü təmin edib. Ənvər Paşanın ruhu şad olsun".
Əlibəy Hüseynzadənin nəvəsi Cəmilə xanım isə Azərbaycana sülh arzulayıb:
"Bütün torpaqlarımız azad edilib. Bu barədə danışanda kövrəlirəm... İndi Əli bəy Hüseynzadənin də ruhu şaddır. Təəssüf ki, onun övladları dünyasını
 dəyişib. Onların da ruhu şaddır".
Turan Araşdırma Dərnəyinin başqanı Həsən Bəsri Pehlivan Qarabağ zəfərinə görə  çox xoşbəxt olduğunu diqqətə çatdırıb:
"1918-ci ildə bir çox təməllər atılmışdı. Çox şükür ki, indi o təməllər üzərində Azərbaycan müstəqildir. 44 günlük müharibədə şəhid olanlar, həmçinin qazilər azadlıq uğrunda mübarizə apardıqlarının fərqində idilər.  Bu gün bütün şəhidlərimizi anmaq üçün toplanmışıq. Burak bəyin də dediyi kimi bura bizim evimizdir".
 Qeyd edək ki, Ənvər Paşanın adını daşıyan Ənvər Burak, Qurban bayramı ərəfəsində ilk dəfə Azərbaycana gəlir. Azərbaycan Türk Ocağının dəvətlisi olaraq ölkəmizə səfər edən Ənvər Burak və Həsən Bəsri Pehlivan Qarabağ Zəfərinə etdiyi niyyətlərlə qurbanlar kəsəcəklər. Həmçinin qonaqlar Qarabağ qaziləri, şəhid ailələri ilə də görüşüb bir araya gələcəklər.
Sonda xatirə fotosu çəkilib.

 

 

4aa73e3ae969f5ffe6720bf350813cf2

381f7bfba18bc095cb7b35ecbcffaf83

5891b69466564cfebd796335630a96cc

3be376f8e656dfb3cb6a7d72c1d93a0a

672356d2cc7e571d89ec54b8cc1cb440

 

araz.az xəbər portalı.

“Universitetə buraxılmaq istəyirsinizsə, peyvənd olunun, əks halda…”

Telebepeyvend 1

Tələbə və valideynlər intizarda, ali məktəblər müstəqil qərar verə bilmir və qarşıda bizi nə gözləyir?

İki aydan sonra yeni tədris ili başlayacaq, ancaq təhsilin hansı rejimdə keçiriləcəyi hələ bəlli deyil. Ötən təhsil ilində pandemiya səbəbindən tələbələr daha çox onlayn təhsil almağa məcbur oldular, lakin bütün universitetlər, müəllimlər və tələbələr buna hazır deyildilər. Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, distant təhsilin keyfiyyəti indikindən daha yaxşı olsa da, universitetlərdə keçirilən canlı dərsləri əvəz edə bilməz.

Bəzi ölkələr, tələbələr aşılandığı halda, ənənəvi təhsili bərpa etməyə qərar verdi. Məsələn, Rusiyada heç bir ciddi səbəb olmadan peyvənddən imtina edən tələbələri fərdi tədris planına keçməyi planlaşdırırlar və belələrini əksər universitetlərdə əyani təhsilə buraxmayacaqlar.

Belə bir yolun universitetlərimizdə tətbiqi mükünlüyü indi yerli təhsil dairələrində müzakirə olunur. Əlbəttə, fikirlər müxtəlifdir, amma bir çoxları peyvəndin tərəfdarıdır.

AYNA əməkdaşının müraciət etdiyi universitetlərdən bu barədə Nazirlər Kabinetindən məlumat gözlədikləri bildirildi. Ali məktəblər tələbələrin məcburi aşılanmasına müstəqil olaraq qərar verə bilmir.

Tələbələrdən və onların valideynlərindən məcburi peyvəndlənmənin perspektivləri ilə bağlı fikirlərini soruşduq.

Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Bakı filialının tələbəsi Esmira Məmmədova dediyinə görə, universitetlərdən tələb olunmasa belə, onsuz da peyvənd vurdurub, çünki bunsuz idman zallarına gedə bilməzdi: “Bir universitetə getmək üçün bənzər bir şərt qoyulsaydı, seçimim eyni olardı. Ancaq ümumiyyətlə, əhalinin məcburi aşılanmasına mənfi baxıram, çünki insanların seçim imkanı olmalıdır. İnsanları, xüsusən tələbələri bir fakt (işlərini itirmək, tədbirlərə və ya təhsil müəssisələrinə getməmək təhdidi) qarşısında qoya bilməzsiniz”.

Bu il qızı universitetə ​​gedəcək Ləman Babayevanın sözlərinə görə, yalnız aşılanan insanların universitetə buraxılması qərarı olsay, məcburi peyvənd vurduracaqlar: “Ümumiyyətlə, bir çox yerdə peyvənd pasportu tələb olunur. Qızım indi iş axtarır və heç bir yerdə bu pasport olmadan işə almırlar. Əgər belə tələblər olmasaydı, aşılanmağa tələsməzdik, amma indi başqa seçimimiz yoxdur”.

Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şura sədrinin müavini Nadir İsrafilov AYNA-ya açıqlamasnda deyib ki, tələbə və müəllimlərin əksəriyyəti adi təhsil formatına qayıtmaq istəyir: “Pandemiya ilə bağlı vəziyyətin tədris ilinin əvvəlinə qədər necə olacağını heç kim proqnozlaşdıra bilməz, çünki yeni ştamlar yaranır. Vəziyyət daha da pisləşə bilər və ya əksinə, pandemiya sona çata bilər, hər halda, istənilən bir ssenariyə hazır olmaq və panika yaratmamaq vacibdir. Vəziyyətə uyğun hərəkət etmək lazımdır, artıq bu sahədə müəyyən təcrübə də qazanmışıq”.

Peyvəndləmə məsələsinə gəldik, mütəxəssis bunun könüllü olduğunu, lakin bir sıra təşkilatların rəhbərliklərinin işçilərinə aşılanmaq şərti qoyduğunu bildirib: “Universitetlərdə peyvənd vurdurma könüllü olmalıdır. Amma tələbələr bu addımın onların universitetlər daxilində təhsil almağa qayıtmaq imkanını daha da yaxınlaşdıracağını bilməlidirlər”.

Təhsil eksperti Səbinə Əliyeva AYNA-ya şərhində söyləyib ki, indi tələbələr üçün yay məktəbləri təşkil olunub və onlar imtahanlarını canlı verəcəklər: “Bu baxımdan, imtahanlara buraxılma üçün aşılanma məsələsi müzakirə olunur. Şəxsən mən peyvənd olundum və deyə bilərəm ki, peyvəndin heç bir ziyanı yoxdur. Bununla bağlı çoxlu şayiələr yayılır və bunlardan biri də peyvəndin sonsuzluğa səbəb olmasıdır. Ancaq bu, belə deyil və mən hamilə qalan və peyvənddən sonra problemsiz uşaq dünyaya gətirən qadınları tanıyıram”.

Həmsöhbətimiz toylarda və idman zallarında artıq COVID pasportu tələb edildiyini xatırladıb: “Universitetlərdə də risk altında olan bir çox insan - yaşlı işçilər var. Onların bir çoxu diabet və digər xəstəliklərdən əziyyət çəkir, bu zaman koronavirusa yoluxmaları ciddi fəsadlara gətirib çıxara bilər”.

“Onları təhlükəyə atmaq düz deyil. Ancaq heç bir halda tələbələri qorxutmamalı, universitetdən qovulma ilə təhdid etməməlisiniz. Koronavirusa qarşı aşılanma haqqında məlumatları gənclərə düzgün çatdırmaq, onları könüllü peyvənd olunmağa sövq etmək vacibdir. Günümüzdə gənclər məlumatlarının çoxunu internetdən alır, bu səbəbdən hörmətli həkimlərin, etimadı olan və səlahiyyət sahibi olan mütəxəssislərin internet səhifələrində görünməsi vacibdir”, - deyə Əliyeva vurğulayıb.

Əlavə edib ki, tələbələri aşılamağa məcbur etməyə başlasaq, Gürcüstanda olduğu kimi, eyni problemlərlə qarşılaşa bilərik: “Bu qonşu ölkədə məcburi peyvəndlənməyə qarşı gənclər arasında etirazlar baş qaldırdı. Ancaq məsələni bəzi ölkələrdə olduğu kimi həll etmək olar: dərslərə qatılmaq istəyirsinizsə, peyvənd vurdurun, əks halda onlayn oxuyun”.

Qeyd edək ki, vaksinasiya sosial məsafəyə, tibbi maskaların taxılmasına və pandemiyada zəruri olan digər qaydalara riayət olunmasını istisna etmir.

Müəllif: Elya BELSKAYA

Rusiya Ermənistanı necə tərkibinə qatmaq istəyir? Böyük oyunun kiçik fiqurları...

WhatsApp Image 2021 07 21 at 03.34.51Son zamanlar Rusiyanın Ermənistana qarşı siyasətində yeni məzmunlu istiqamətlər görünür. Xüsusən də, ruslar tərəfindən ermənilər və onların qondarma dövlətinin "tarixi" ilə bağlı həqiqətlər ardıcıl şəkildə dünya ictimaiyyətinə təqdim edilir.
Erməni dövləti haqqında doğru məlumatları və arxiv sənədlərini Rusiyanın Dövlət Arxivləri müəyyən xətt üzrə tirajlamağa başlayıblar. Bu məlumatların ardıcıllığının hansı məqsədə xidmət etdiyi aydın sezilir. Rusiya dövlət siyasətində anti-erməni xəttinin işə salınması inanılmaz olsa da, indi görünən odur ki, Rusiya Ermənistanla bağlı yeni siyasi kurs müəyyən edib. Düşünürəm ki, Rusiya, zamanla Türkiyə və Azərbaycanın həzminə gedəcək Ermənistanı özü udmağa qərar verib. Rusiya Ermənistanı elə bir vəziyyətə salmaq istəyir ki, tam məhv olma qorxusundan, əlində saxlaya bildiyi ərazilərlə özü Rusiya tərkibinə qatılmağa yalvarsın. Elə, bu baxımdan da, bir neçə gün əvvəl Rusiya tarix dərsliklərində 1828-ci ildə imzalanmış Türkmənçay müqaviləsi ilə bağlı düzgün düzəlişlər edildiyini elan etdi. Yəni, artıq rus tarix dərsliklərindən Ermənistan sözü çıxarılaraq, İRƏVAN XANLIĞI sözü ilə əvəz edilib. Ermənistan mövcud real dövlət kimi, hələ Rusiya tərkibinə qatılmayıb, qatılan Ermənistan yox, türk etnosuna məxsus İrəvan Xanlığı olmuşdur. Rusiya tarix dərsliklərində həqiqəti əks etdirməklə, gələcəkdə Ermənistanı tərkibinə qatanda tarixi və faktiki uyğunsuzluğu aradan qaldırır.
Digər vacib məlumat isə odur ki, Rusiya, Dövlət Arxivindən təqdim etdiyi 1920-ci ildəki V. İ. Leninə Teleqramı ilə, Qarabağ və Zəngəzur haqqında əsl həqiqətləri, yəni, Qarabağın və Zəngəzurun Azərbaycana məxsusluğunu bir daha göstərir. 10 noyabr və 11 yanvar Bəyanatlarına uyğun olaraq, Zəngəzur dəhlizinin açılması, faktiki, Ermənistanın bu ərazilərə nəzarətini itirməsi deməkdir. Ermənistanda, elə seçkidən sonra, daha doğrusu, qərbyönümlü Paşinyanın qələbəsindən sonra, Ermənistan -- Azərbaycan sərhədində hərbi gərginlik, atışmalar intensiv xarakter alıb. Bu isə onu göstərir ki, Rusiya, Ermənistan -- Azərbaycan arasında artan gərginliyin müəllifidir. Rusiya son ana kimi, rus meylli Robert Köçəryanın Ermənistanda hakimiyyətə gələcəyinə hesab götürdüyündən və buna inandığından, müharibədən sonrakı dövrdə, seçkiyə qədər Ermənistan -- Azərbaycan arasında belə silahlı gərginlik, atışmalar yox idi.
Avropa İttifaqı (Aİ) Prezidentinin Cənubi Qafqaz bölgəsinə səfəri çərçivəsində, Aİ tərəfindən Ermənistana az qala dövlət büdcəsi qədər yardım etmə planları Ermənistanın Rusiya prorektoru çıxacağı ehtimalını gücləndirir. Qərb yönümlü, ancaq müharibədə məğlub edilmiş Paşinyanın seçkidə qələbəsi Ermənistanın qərbə inteqrasiyasını sürətləndirib. Ermənistanı Qərbə, NATO-ya inteqrasiyadan ancaq yeni müharibə, ərazi itkisi, dövlətçiliyinin tam məhvi təhlükəsi ilə dayandırmaq olar və ruslar da ona inanırlar ki, 2-ci Qarabağ savaşında Ermənistana birbaşa hərbi yardım etməyən Qərb və NATO, çətin ki, Qərbi Zəngəzurun azad edilməsi uğrunda Azərbaycanın başladığı əməliyyatlarda müttəfiqlik Bəyannaməsi imzalamış Azərbaycan --Türkiyə tandeminə qarşı çıxmış olsun, Ermənistana yardım etsin.
Əlavə olaraq, Ermənistanda da anlayırlar ki, 2008-ci ildə Gürcüstana, 2014-cü ildə Ukraynaya yardım etməyən Qərb və NATO, çətin ki, ənənəsini pozsun. Odur ki, Azərbaycanın Qərbi Zəngəzur uğrunda başladığı hərbi əməliyyatlar qarşısında, erməni dövlətçiliyinin tam itiriləcəyi şəraitində, təbii ki, Rusiya erməni dövlətçiliyini öz tərkibinə qatmaqla xilas edə bilər. Son zamanlar, 10 noyabr və 11 yanvar üçtərəfli Bəyanatlarından mümkün imtina variantının gündəmə gətirilməsi bu məqsədi daşıyır. SSRİ dövründə rusların razılığı olmadan, 1954-cü ildə Ukrayna əsilli Sovet lideri Nikita Xruşşovun Ukraynaya bəxşiş etdiyi Krımın geri Rusiyaya qaytarılması ssenarisi kimi, rus bolşeviklərinin təkidi ilə, Azərbaycanın razılığı olmadan, Zəngəzur da daxil olmaqla, Ermənistana verilmiş Azərbaycan ərazilərinin geri alınması (1920-ci il Paris Sülh Konfransında tanınmış AXC-nin əraziləri) həm tarixi ədalət, həm də beynəlxalq hüququn
bərpası olar. İlkin mərhələdə Zəngəzurun qaytarılması üçün, yaranmış tarixi şəraitdən istifadə etməklə, varisi olduğumuz, 1918-ci ildə qurduğumuz Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin itirilmiş ərazilərini və Türk dünyası ilə fiziki-coğrafi əlaqəni bərpa edə bilərik. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev demişkən, məsələnin hərbi yolla həlli variantı həmişə gündəmdədir. Cənab Prezidentin fikirlərini, məncə, elə, Zəngəzura da aid etmək olar. O ki qaldı rus məsələsinə, Rusiyanın bir müddətdən sonra öz sərhədləri daxilində qalması mümkünsüzdür.

Vüqar DADAŞOV,
MCP SŞ-nin üzvü, hüquqşünas, Qarabağ qazisi.

QURBAN EŞQ BAYRAMIDIR!

atif islamzadeejpg 1614955488

ATİF İslam oğlu İSLAMZADƏ,

 Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
 e-mail: Bu email ünvanı spambotlardan qorunur. Onu görmək üçün JavaScripti qoşmaq lazımdır.  

***                                                      

Bu gün ərəb deyilişi ilə Eydül-ədha və yaxud İydul-ədha, fars deyilişi ilə Eydül-əzha, türk deyilişi ilə Q(k)urban bayramıdır.

Müslimanlığın iki əsas bayramından ( digəri Ramazan) biri kimi ən mübarək bayramdır. Qurban adətləri çox qədimdən mövcud olmuşdur. Ancaq bu mərasimin islamda olan mahiyyəti fərqlidir. Əgər bir çox hallarda Tanrı(lar)ın qəzəbinin qarşısını almaq üçün qurban verilirdisə, islamda qurban Allah sevgisini qazanmaq üçün meydana çıxmışdır. İbrahim əleyhissəlamın sevgi sınağı kimi zühur edən Qurban bayramı bizə mübarək Quran işığında əsrlərlə dərs öyrədir. Əgər Allahı sevmək, mömin olmaq, təqva əhli kimi özünü göstərmək iddiasındasansa, o zaman öz sevdiklərindən və ən əsası da öz canından keçsən də, canından keçə bilmədiyin övladlarından belə Allah yolunda keçməyi bacarmalısan. Bu nə saqqal uzatmağa, nə əlbisə qısaltmağa, nə təsbeh gəzdirməyə, nə də gözəl-gözəl danışmağa bənzəməz. Sevgi iddiası edənlər elə sevgi ilə sınanar. İlahi eşqi yaşamağı bacaranlar könlünü hər qurbanda qurban edər. Ancaq könlü yenə özündə qalar. Çünki Allahu-Təalaya qurban deyil, könlünü qurban etməyə verdiyin söz və sevgin yetərlidir. Onun bizim qurbanımıza nə ehtiyacı var ki? O Saməddir, ehtiyacı olmayandır. Necə ki, İsmail də qurban olmağa gəlib qurban qəbul edilmədi. Onun əvəzinə qoyun kəsmək əmr olundu. Çünki sevgi sınağından nəinki İbrahim əleyhissəlam, hətta İsamail əleyhissəlam da uğurla çıxmışdı. Qurban edənlə Qurbanın özü İlahi eşq üçün sınaq yaşamışdılar. Qoyun qurbanının isə mahiyyətdə eşqi Allaha, əti isə ehtiyacı olanlara aiddir. Bu barədə Uca Yaradan Qurani-Kərimdə Buyurmuşdur ki, "Onların nə əti, nə də qanı, Allaha çatmaz. Ona yalnız sizin təqvanız çatar" ( Həcc surəsi, 37-ci ayə). 
Sevgili dostlar sizi Eşq Bayramı olan bu mübarək bayram münasibəti ilə təbrik edirəm. Uca Yaradan sizləri sevgi ilə yaşayanlardan etsin. Bütün sevgilər Uca Allaha məxsusdur. Ona aid olan sevgini Ona qarşı qoyanlardan olmayasınız. Bütün sevgilərdə Ona sevgi bəsləyənlərdən olasınız. Sevgi qaynağı olan Uca Yaradan Vədud təcəllisi ilə könlünüzü sevgi dolu işıq mənbəyinə çevirsin. Bayramınız mübarək olsun!
               *****
İbrahim qurban edib İsmaili,
Sidq ilə oldu Xudanın maili.
Eşqinə endi Xudanın ehsanı,
Gəldi cənnətdən bir qoyun qurbanı.
Eşq ilə kim ömrünü sürmüş tamam,
O, tuta İbrahimə məxsus məqam?!
Kim ki, etməz sevdiyindən imtina,
Bir riyadır sevgisi, yalnız riya.
Kim riyadan sidq ilə olsa uzaq,
Xaliq etməz sevdiyindən də iraq.
Zəngin olsun, ya kasıb biixtiyar,
Hər kəsin əslində bir qurbanı var.
Hər kəsin öz könlüdür qurban payı,
Bir sınaqdır eşq üçün Qurban ayı.
Eşqdir Qurban, İlahi eşqdir,
Qurban olsa can İlahi eşqdir.
Eşqsiz Həcdə olan Həcdə deyil,
Həcci öncə könlünün eşqində bil.
Ol hacılıqdan qabaq Allaha qul,
Olsun o eşqin ilə həccin qəbul.
Varsa qurban kəsməyə imkan, tələs,
Allah eşqi ilə bu qurbanı kəs!
Yoxsa qurban kəsməyə bir imkanın,
Niyyət eylə, qəbul olsun qurbanın.

 

araz.az xəbər portalı.

9 -dən səhifə 1651

Əlaqəli xəbərlər